Ảnh minh họa: Pixabay
Tóm tắt nhanh
- Ngày nay, phần lớn khối u thận được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc chụp CT vì một lý do khác.
- Không phải khối u thận nào cũng là ung thư. Nang thận đơn giản, u mạch cơ mỡ là những tổn thương lành tính thường gặp.
- Chụp CT hoặc MRI có thuốc cản quang là bước quan trọng để phân loại khối u và chọn hướng xử trí.
Đi khám sức khỏe định kỳ, siêu âm bụng và bất ngờ nghe bác sĩ nói "có một khối ở thận" là tình huống ngày càng phổ biến. Tin tốt là khối u được phát hiện theo cách này thường còn nhỏ, chưa gây triệu chứng, nên có nhiều lựa chọn điều trị và khả năng bảo tồn thận cao.
Khối u thận có thể là gì?
- Nang thận đơn giản: rất thường gặp, lành tính, đa số chỉ cần theo dõi.
- Nang thận phức tạp: được phân loại theo thang Bosniak để ước tính nguy cơ ác tính.
- U mạch cơ mỡ (angiomyolipoma): u lành tính, có thành phần mỡ đặc trưng trên phim chụp.
- U tế bào ưa acid (oncocytoma): thường lành tính nhưng khó phân biệt với ung thư trên hình ảnh.
- Ung thư biểu mô tế bào thận: loại ung thư thận thường gặp nhất ở người lớn.
Các bước đánh giá tiếp theo
- Chụp CT hoặc MRI có thuốc cản quang để xác định khối là nang hay đặc, kích thước, vị trí và mức độ lan rộng.
- Xét nghiệm máu và nước tiểu, đặc biệt đánh giá chức năng thận.
- Sinh thiết u thận trong một số trường hợp chọn lọc, khi kết quả có thể thay đổi quyết định điều trị.
Các dấu hiệu như tiểu máu, đau hông lưng kéo dài, sờ thấy khối ở bụng, sụt cân không rõ lý do là những biểu hiện muộn. Không nên chờ có triệu chứng mới đi kiểm tra khi đã biết có khối u thận.
Các lựa chọn xử trí
- Theo dõi tích cực: dành cho khối u nhỏ, phát triển chậm, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh nền. Người bệnh được chụp lại định kỳ.
- Cắt thận bán phần: chỉ lấy khối u và một phần mô lành xung quanh, giữ lại phần thận còn lại. Đây là lựa chọn ưu tiên cho nhiều khối u nhỏ. Phẫu thuật có thể thực hiện qua nội soi hoặc có robot hỗ trợ.
- Cắt thận toàn phần: khi khối u lớn hoặc ở vị trí không thể bảo tồn.
- Đốt u bằng sóng cao tần hoặc áp lạnh ở một số trường hợp chọn lọc.
Câu hỏi thường gặp
U thận nhỏ có cần mổ ngay không?
Không phải lúc nào cũng cần. Quyết định dựa trên kích thước, đặc điểm hình ảnh, tốc độ phát triển, tuổi và sức khỏe tổng thể. Bác sĩ sẽ cân nhắc cùng người bệnh.
Mất một phần thận có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
Phần lớn người bệnh sống bình thường sau cắt thận bán phần. Bảo tồn tối đa mô thận giúp giảm nguy cơ suy thận về lâu dài.
Tài liệu tham khảo
- European Association of Urology (EAU). Guidelines on Renal Cell Carcinoma.
- American Urological Association (AUA). Renal Mass and Localized Renal Cancer Guideline.