Ảnh minh họa: Pixabay
- Tiểu máu không kèm đau là biểu hiện thường gặp nhất của ung thư bàng quang.
- Chỉ cần một lần thấy nước tiểu có máu cũng nên đi khám, kể cả khi máu tự hết.
- Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Nội soi bàng quang là xét nghiệm then chốt để chẩn đoán.
Nhiều người thấy nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc nâu như nước trà, nhưng vì không đau và vài ngày sau tự hết nên bỏ qua. Đây lại chính là kiểu tiểu máu cần được quan tâm nhất, vì nó có thể là dấu hiệu sớm của ung thư bàng quang.
Tiểu máu là gì?
Tiểu máu là tình trạng có hồng cầu trong nước tiểu. Có hai dạng:
- Tiểu máu đại thể: nhìn thấy bằng mắt thường, nước tiểu đổi màu hồng, đỏ hoặc có cục máu đông.
- Tiểu máu vi thể: nước tiểu trông bình thường, chỉ phát hiện qua xét nghiệm.
Vì sao tiểu máu không đau lại đáng lo?
Tiểu máu kèm đau buốt thường gợi ý nhiễm trùng hoặc sỏi. Ngược lại, tiểu máu không đau, từng đợt là biểu hiện điển hình của khối u đường tiết niệu, đặc biệt là u bàng quang. Máu có thể tự hết rồi tái lại sau nhiều tuần, khiến người bệnh chủ quan.
Ai có nguy cơ cao mắc ung thư bàng quang?
- Người hút thuốc lá hoặc đã từng hút thuốc lâu năm.
- Người làm việc tiếp xúc hóa chất công nghiệp như thuốc nhuộm, cao su, sơn, da thuộc.
- Nam giới và người trên 55 tuổi.
- Người từng xạ trị vùng chậu hoặc dùng một số thuốc hóa trị.
Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?
- Xét nghiệm nước tiểu để xác nhận có hồng cầu và loại trừ nhiễm trùng; có thể làm thêm tế bào học nước tiểu.
- Siêu âm hoặc chụp CT hệ tiết niệu để đánh giá thận, niệu quản và bàng quang.
- Nội soi bàng quang: quan sát trực tiếp mặt trong bàng quang, đây là xét nghiệm quan trọng nhất để phát hiện u.
Điều trị ung thư bàng quang như thế nào?
Hướng điều trị phụ thuộc vào mức độ xâm lấn của khối u:
- U chưa xâm lấn cơ: cắt đốt u qua nội soi (TURBT), sau đó có thể bơm thuốc (BCG hoặc hóa chất) vào bàng quang để giảm nguy cơ tái phát. Cần nội soi theo dõi định kỳ.
- U xâm lấn cơ: thường cần phẫu thuật cắt bàng quang kết hợp các liệu pháp toàn thân, hoặc phác đồ bảo tồn bàng quang ở người bệnh phù hợp.
Phát hiện sớm khi u còn nông giúp điều trị nhẹ nhàng hơn và bảo tồn được bàng quang.
Câu hỏi thường gặp
Tiểu máu có phải lúc nào cũng là ung thư?
Không. Phần lớn trường hợp là do nhiễm trùng, sỏi hoặc phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, chỉ bác sĩ mới có thể loại trừ ung thư sau khi kiểm tra đầy đủ.
Bỏ thuốc lá có giúp giảm nguy cơ không?
Có. Nguy cơ giảm dần theo thời gian sau khi ngừng hút thuốc. Bỏ thuốc cũng giúp giảm nguy cơ tái phát ở người đã điều trị.
Tài liệu tham khảo
- European Association of Urology (EAU). Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer.
- American Urological Association (AUA). Microhematuria Guideline.