Phẫu thuật robot trong ung thư tiết niệu: điều cần biết

Ảnh minh họa: Pixabay

Tóm tắt nhanh

• Phẫu thuật có robot hỗ trợ là một dạng phẫu thuật nội soi, trong đó phẫu thuật viên điều khiển các cánh tay robot từ bàn điều khiển.
• Ưu điểm chính: hình ảnh 3D phóng đại, dụng cụ xoay khớp linh hoạt, giúp thao tác chính xác trong không gian hẹp.
• Robot không tự mổ. Kết quả phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm của phẫu thuật viên và việc lựa chọn người bệnh phù hợp.

Trong chuyên ngành Tiết niệu, phẫu thuật có robot hỗ trợ ngày càng được sử dụng rộng rãi, đặc biệt trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận và ung thư bàng quang. Bài viết giúp người bệnh hiểu rõ phương pháp này để cùng bác sĩ đưa ra lựa chọn phù hợp.

Robot phẫu thuật hoạt động như thế nào?

Phẫu thuật viên ngồi tại bàn điều khiển, quan sát trường mổ qua hệ thống camera 3D độ phân giải cao và điều khiển các dụng cụ gắn trên cánh tay robot. Mọi cử động đều do phẫu thuật viên thực hiện; hệ thống giúp lọc rung tay và chuyển động của dụng cụ có thể xoay nhiều hướng hơn cổ tay người.

Những phẫu thuật ung thư tiết niệu thường dùng robot

• Cắt tuyến tiền liệt tận gốc: điều trị ung thư tuyến tiền liệt khu trú, với mục tiêu vừa loại bỏ khối u vừa cố gắng bảo tồn chức năng kiểm soát tiểu tiện và cương dương khi có thể.
• Cắt thận bán phần: lấy khối u thận và bảo tồn phần thận lành; dụng cụ linh hoạt hỗ trợ khâu phục hồi nhu mô thận.
• Cắt bàng quang tận gốc trong ung thư bàng quang xâm lấn cơ, ở người bệnh được lựa chọn phù hợp.
• Cắt thận – niệu quản trong ung thư đường tiết niệu trên.

Lợi ích có thể mang lại

• Vết mổ nhỏ, ít đau hơn so với mổ mở.
• Mất máu ít hơn, giảm nhu cầu truyền máu.
• Thời gian nằm viện ngắn hơn, hồi phục và quay lại sinh hoạt sớm hơn.
• Hiệu quả kiểm soát ung thư tương đương các phương pháp phẫu thuật chuẩn khi được thực hiện bởi ê-kíp có kinh nghiệm.

Không phải ai cũng cần hoặc phù hợp với phẫu thuật robot. Giai đoạn bệnh, tiền sử phẫu thuật vùng bụng, bệnh tim phổi và chi phí đều là những yếu tố cần được bác sĩ cân nhắc cùng người bệnh.

Người bệnh cần chuẩn bị gì?

1. Hoàn tất các xét nghiệm đánh giá giai đoạn bệnh và sức khỏe tổng thể theo chỉ định.
2. Báo cho bác sĩ các thuốc đang dùng, đặc biệt thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu.
3. Ngừng hút thuốc lá càng sớm càng tốt trước mổ.
4. Tập các bài tập sàn chậu trước mổ nếu dự kiến cắt tuyến tiền liệt, theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Câu hỏi thường gặp

Phẫu thuật robot có an toàn hơn mổ nội soi thường không?

Cả hai đều là phẫu thuật ít xâm lấn. Robot hỗ trợ thao tác tinh tế hơn trong một số phẫu thuật phức tạp, nhưng độ an toàn phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm của ê-kíp và việc chỉ định đúng.

Sau mổ bao lâu thì sinh hoạt bình thường?

Thời gian hồi phục khác nhau tùy loại phẫu thuật và thể trạng. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể lịch tái khám, thời điểm rút ống thông và quay lại công việc.

Tài liệu tham khảo

• European Association of Urology (EAU). Guidelines on Prostate Cancer, Renal Cell Carcinoma, Muscle-invasive Bladder Cancer.